Taśma fotoluminescencyjna na schody i drogi ewakuacyjne — kiedy zwykła antypoślizgowa nie wystarczy?
Taśma antypoślizgowa a taśma antypoślizgowa świecąca w ciemności — to nie ten sam produkt
Wiele osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w budynku zakłada, że skoro na krawędzi schodów jest naklejona taśma antypoślizgowa, sprawa bezpieczeństwa jest załatwiona. To błąd, który ujawnia się dopiero w najgorszym momencie: podczas awarii oświetlenia, zadymienia lub ewakuacji.
Zwykła taśma antypoślizgowa odpowiada tylko za jedno: przyczepność pod butem. Nie mówi nic o tym, czy krawędź stopnia będzie widoczna, gdy zgaśnie prąd. Taśmy fluorescencyjne i fotoluminescencyjne (świecące w ciemności) odpowiadają na inny problem — widoczność w warunkach awaryjnych. W obiektach publicznych i halach produkcyjnych to często wymóg wynikający wprost z przepisów przeciwpożarowych, a nie opcja „na wszelki wypadek”.
W tym artykule wyjaśniamy, czym różnią się te trzy rodzaje taśm, kiedy sama antypoślizgowość nie wystarczy i jak dobrać rozwiązanie zgodne z normami oznakowania dróg ewakuacyjnych.
Trzy różne funkcje, trzy różne taśmy — podstawy dla laika
Taśma antypoślizgowa
To materiał ścierny (podobny w dotyku do papieru ściernego), którego jedynym zadaniem jest zwiększenie tarcia pod butem — zmniejszenie ryzyka poślizgnięcia na krawędzi schodów, rampie czy śliskiej posadzce. Standardowa taśma antypoślizgowa nie ma właściwości świecących — w ciemności jest tak samo niewidoczna jak reszta podłogi.
Taśma fluorescencyjna
Fluorescencja to zjawisko, w którym materiał „świeci” tylko wtedy, gdy jest oświetlony — najczęściej światłem UV lub intensywnym światłem dziennym. Taśmy fluorescencyjne (żółte, pomarańczowe, zielone) są bardzo dobrze widoczne za dnia i przy sztucznym oświetleniu, ale nie magazynują światła — po zgaśnięciu oświetlenia stają się zwykłym kolorowym paskiem, niewidocznym w ciemności.
Taśma fotoluminescencyjna (świecąca w ciemności)
To materiał zawierający pigmenty, które „ładują się” światłem otoczenia przez określony czas, a następnie emitują poświatę przez wiele minut, a nawet godzin po zaniku oświetlenia. To ten rodzaj taśmy jest wymagany na drogach ewakuacyjnych — działa dokładnie wtedy, gdy jest najbardziej potrzebna: przy awarii zasilania lub zadymieniu, kiedy zwykłe oznakowanie przestaje być widoczne.
Najprostsza reguła: fluorescencja = widoczna tylko przy świetle. Fotoluminescencja = świeci nawet po zgaśnięciu światła. Antypoślizgowość = chroni przed poślizgnięciem, ale nic nie mówi o widoczności.
Kiedy sama przyczepność nie wystarczy — realne sytuacje z praktyki
- Awaria zasilania w budynku wielokondygnacyjnym — oświetlenie awaryjne bywa punktowe i nie oświetla każdej krawędzi schodów. Bez fotoluminescencyjnego oznakowania krawędzi stopni ludzie schodzą po omacku.
- Zadymienie podczas pożaru — dym gromadzi się pod sufitem, więc oznakowanie umieszczone nisko (przy podłodze) bywa jedynym widocznym elementem prowadzącym do wyjścia, gdy górna część korytarza jest już zadymiona.
- Hale produkcyjne z pracą zmianową — w razie awarii oświetlenia głównego pracownicy muszą bezpiecznie dotrzeć do wyjść, często pokonując schody techniczne czy rampy.
- Kina, teatry, sale konferencyjne — miejsca z celowo przyciemnionym oświetleniem, gdzie widzowie nieznający układu sali muszą bezpiecznie poruszać się między rzędami.
We wszystkich tych przypadkach taśma antypoślizgowa bez właściwości świecących spełnia tylko połowę zadania — chroni przed poślizgnięciem w normalnych warunkach, ale nie pomaga w sytuacji awaryjnej, kiedy ryzyko wypadku jest największe.
Najważniejsze parametry przy wyborze taśmy do oznakowania ewakuacyjnego
Czy jest zgodna z normami widoczności?
Kluczowy parametr to jasność początkowa i czas trwania poświaty, określane w normach takich jak PN-EN ISO 16069 (system oznakowania dróg ewakuacyjnych) czy DIN 67510. Produkt zgodny z normą ma podaną w karcie technicznej wartość luminancji mierzoną w milikandelach na metr kwadratowy (mcd/m²) w określonych odstępach czasu po zgaśnięciu światła — np. po 10, 30 i 60 minutach.
Jak długo taśma faktycznie świeci?
Tańsze materiały fotoluminescencyjne świecą intensywnie tylko przez pierwsze kilkanaście minut, a potem gasną poniżej progu widoczności dla oka ludzkiego. Produkty klasy obiektowej powinny zachowywać czytelną poświatę przez co najmniej 60–90 minut — dłużej niż typowy czas ewakuacji i dotarcia służb ratowniczych.
Czy taśma łączy funkcję antypoślizgową i świecącą?
Na rynku dostępne są taśmy hybrydowe — z fakturą antypoślizgową i pigmentem fotoluminescencyjnym w jednym produkcie. To rozwiązanie efektywniejsze niż klejenie dwóch osobnych taśm obok siebie, bo eliminuje ryzyko odklejania się jednej warstwy i zapewnia spójną szerokość oznakowania. W naszej ofercie znajdziesz takie połączenie: TAŚMY ANTYPOŚLIZGOWE ŚWIECĄCE W CIEMNOŚCI.
Jak taśma zachowuje się na zewnątrz i przy dużym ruchu?
Nie każda taśma fotoluminescencyjna nadaje się na zewnątrz — promieniowanie UV i wilgoć osłabiają pigment szybciej niż w pomieszczeniach. Do zastosowań zewnętrznych (klatki otwarte, parkingi wielopoziomowe) warto wybierać warianty z dodatkową warstwą ochronną odporną na warunki atmosferyczne.
Praktyczne wskazówki
- Umiejscowienie ma znaczenie równie duże jak sam produkt. Taśma świecąca powinna być naklejona na krawędzi każdego stopnia (nie tylko pierwszego i ostatniego) oraz w miejscach zmiany poziomu podłogi — to tam najczęściej dochodzi do potknięć w słabym świetle.
- Podłoże musi być czyste, odtłuszczone i suche — taśmy fotoluminescencyjne montowane na zakurzonej lub wilgotnej powierzchni odklejają się szybciej
- Docisk wałkiem po montażu eliminuje pęcherzyki powietrza pod taśmą — nierówności obniżają trwałość i mogą tworzyć dodatkowe nierówności pod stopą
- Regularna kontrola stanu oznakowania — pigment traci intensywność wraz z zabrudzeniem powierzchni (kurz, tłuszcz, ścieranie). W obiektach publicznych warto wprowadzić okresowy przegląd wizualny, najlepiej z pomiarem luminancji.
- Spójne oznakowanie na całej trasie ewakuacyjnej — dobrze wykonane oznakowanie jednego korytarza nie pomoże, jeśli droga ewakuacyjna prowadzi dalej przez klatkę schodową bez oznakowania.
Kiedy zwykła taśma antypoślizgowa wystarczy, a kiedy nie?
Zwykła taśma antypoślizgowa wystarczy, gdy pomieszczenie ma stałe, niezawodne oświetlenie i nie znajduje się na drodze ewakuacyjnej, a ryzyko dotyczy wyłącznie poślizgnięcia w normalnych warunkach (np. wejście do sklepu, taras przy dobrym oświetleniu).
Oznakowanie fotoluminescencyjne jest konieczne, gdy pomieszczenie lub ciąg komunikacyjny stanowi element drogi ewakuacyjnej, obiekt podlega przepisom wymagającym oznakowania zgodnego z normami widoczności awaryjnej, lub w budynku istnieje ryzyko awarii zasilania czy zadymienia korytarzy przy niepełnym pokryciu oświetleniem awaryjnym.
Kiedy same taśmy nie wystarczą: w obiektach o dużej kubaturze i skomplikowanym układzie dróg ewakuacyjnych (galerie handlowe, hale widowiskowo-sportowe) oznakowanie taśmami powinno być tylko jednym z elementów systemu — uzupełnionym o znaki kierunkowe, oświetlenie awaryjne i piktogramy zgodne z projektem oznakowania ewakuacyjnego, opracowanym przez uprawnionego projektanta PPOŻ.
Podsumowanie
Taśma antypoślizgowa, fluorescencyjna i fotoluminescencyjna odpowiadają na trzy różne problemy: przyczepność, widoczność przy świetle i widoczność w ciemności. W obiektach publicznych i na drogach ewakuacyjnych poleganie wyłącznie na przyczepności to błąd, który ujawnia się dopiero w sytuacji awaryjnej.
Dobór właściwego rozwiązania wymaga spojrzenia na budynek całościowo: charakter dróg komunikacyjnych, wymagania przepisów PPOŻ oraz realne warunki oświetleniowe, a nie tylko pojedynczy stopień czy korytarz.
Jeśli odpowiadają Państwo za bezpieczeństwo w budynku i zastanawiają się, czy obecne oznakowanie schodów i dróg ewakuacyjnych spełnia wymagane normy widoczności, chętnie pomożemy to sprawdzić — na podstawie oględzin obiektu i obowiązujących przepisów. Zapraszamy do bezpłatnej konsultacji i wyceny oznakowania.
